Rozwijane menu

wtorek, 20 września 2016

Zupa krem z dyni, cukinii i pomidorów



piątek, 8 stycznia 2016

W dnie moczanowej nie musisz ograniczać warzyw!


Szukając informacji o żywieniu w dnie moczanowej na pewno nie raz natkniesz się na taką, w które mowa będzie o konieczności eliminacji warzyw bogatych w puryny. I nie mówię tutaj tylko o wiedzy internetowej. Takie przestarzałe zalecenia powielane są nawet w książkach. Dlatego też usłyszysz o tym również z ust niektórych lekarzy czy dietetyków. 

I rzeczywiście, wcześniejsze zalecenia mówiły o ograniczeniu wybranych rodzajów warzyw. Z tego powodu dieta w dnie moczanowej była dosyć problematyczna i trudna w stosowaniu. Ale koniec z warzywnym uciśnieniem! Szparagi, szpinak, kalafior, grzyby, fasola, zielony groszek mają zielone światło. Badania wykazały, że nawet warzywa bogate w puryny nie prowadzą do zwiększenia ryzyka nawracających ataków dny. Dieta powinna obfitować w warzywa i nasiona roślin strączkowych. Co więcej, wykazano, że dieta wegetariańska może obniżać stężenie kwasu moczowego we krwi.

Dlaczego warzywa bogate w puryny mają taki efekt? Prawdopodobnie może to wynikać z tego, że obfitują w wiele korzystnie działających substancji. W ten sposób mogą niwelować działanie zawartych w nich puryn. 

O tym co tak naprawdę trzeba ograniczać w dnie moczanowej przeczytasz już niedługo w kolejnych wpisach. Zapraszam wkrótce!



BIBLIOGRAFIA: 

  1. 2012 American College of Rheumatology Guidelines for Management of Gout Part I: Systematic Non-pharmacologic and Pharmacologic therapeutic Approaches to Hyperuricemia. Arthritis Care & Research 2012; 64: 1431-1446. LINK
  2. Zgaga L, Theodoratou E, Kyle J et al. The assocation of dietary intake of purine-rich vegetables, sugar-sweetened beverages and dairy with plasma urate, in a cross-sectional study. PLoS One 2012; 7: e38123. LINK
  3. Choi HK, Atkinson K, Karlson EW et al. Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men. The New England Journal of Medicine 2004; 350: 1093-1103. LINK
  4. Breslau NA, Brinkley L, Hill KD et al. Relationship of animal protein-rich diet to kidney stone formation and calcium metabolism. The Journal od Clinical Endocrinology and Metabolism 1988; 66: 140-146. LINK
  5. Gout diet: What’s aloowedwhat’s not. Mayo Clinic. LINK 
  6. Long Carrera A. Arthritis Foundation. 5 Good Foods for Gout. LINK

wtorek, 8 września 2015

Kawa a choroby sercowo-naczyniowe.


Kawa charakteryzuje się niesamowicie złożonym składem chemicznym. Oprócz kofeiny ma ona szereg substancji o pozytywnym działaniu, takich jak przeciwutleniacze. Prawdopodobnie to one maskują niekorzystny wpływ kofeiny na organizm człowieka, w tym układ sercowo-naczyniowy.


Kawa i wpływ na zawał serca oraz udar mózgu

Niektórzy winę za zwiększenie ryzyka niedokrwiennej choroby serca u osób pijących kawę zrzucają na jednoczesne palenie przez nie tytoniu. Przeczy temu badanie, w którym po uwzględnieniu wpływu palenia na kondycje serca, spożycie kawy nadal było przyczyną zwiększenia wyżej wymienionego ryzyka. Mało tego wykazano, że wypicie kawy na kilka godzin wcześniej mogło być bezpośrednią przyczyną wystąpienia udaru mózgu i zawału serca. Z kolei podczas obserwacji 120 tysięcy Amerykanów, która trwała 14-20 lat nie wykazano, aby spożycie kawy miało wpływ na występowanie choroby niedokrwiennej serca. Natomiast w innym badaniu wypijanie umiarkowanych ilości, od 3-5 szklanek, nawet zmniejszało ryzyko tej choroby oraz udaru mózgu.

Jak wynika z badań, negatywne skutki mogą odczuwać przede wszystkim osoby pijące na co dzień niewielkie ilości kawy (nieprzyzwyczajone do jej działania), osoby które są zagrożone niedokrwienną chorobą serca oraz takie które mają zwolniony metabolizm kofeiny. Rozpad kofeiny zachodzi w cytrochromie CYP1A2 w wątrobie. U części populacji cytochrom ten działa szybko, a u pozostałych wolno, co jest uwarunkowane genetycznie. Wiele badań wykazało, że to osoby wolno metabolizujące kofeinę mają większe ryzyko zawału serca w momencie kiedy spożywają znaczne ilości kawy. To sugeruję, że to kofeina jest związkiem łączącym chorobę niedokrwienną serca ze spożyciem kawy, a dodatkowo, że reakcja na nią jest zróżnicowana w populacji.

Jaki jest problem z badaniami na temat kawy?

Po pierwsze. Większość badań prowadzone było na osobach zdrowych, prac na osobach chorych jest mało. Wyników, które uzyskano na zdrowych jednostkach nie można bezpośrednio przenieść na osoby chore, ponieważ mogą one zareagować w zupełnie odmienny sposób.

Po drugie. Naukowcy podchodzą z rezerwą do faktu, że osoby pijące kawę w badaniach wychodzą często na zdrowsze niż osoby jej niepijące. Dlaczego? Otóż osoba chora może sama ograniczać spożycie kawy ze względów zdrowotnych, ponieważ kawa może nasila objawy choroby (tak jak w przypadku refluksu, nadciśnienia czy zaburzeń rytmu serca). Porównanie takich osób do konsumentów kawy, którzy cieszą się zdrowiem i nie muszą rezygnować ze swojego ulubionego napoju, daje mylne wrażenie, że to spożycie kawy było przyczyną takiego stanu rzeczy. Dodatkowo, pomimo, że metody statystyczne pozwalają na usunięcie czynników zakłócających  analizę ryzyka chorób (np. palenie tytoniu), być może istnieje inny czynnik, o którym nie mamy pojęcia. Przykładowo bierze się pod uwagę, że picie kawy (szczególnie w krajach śródziemnomorskich) może mieć wpływ na zwiększenie interakcji społecznych. W wielu krajach jej spożycie jest nieodłącznym elementem spotkań towarzyskich, a to zwiększa jakość życia, co nie byłoby wynikiem działania samej kawy, a bardziej efektem rytuału samego jej spożycia.

Podsumowując nie polecam picia kawy, ale nie z tego powodu, że jest niezdrowa, ponieważ tego nie udało się jednoznacznie udowodnić do tej pory. Ale dlatego, że mamy zdrowsze alternatywy, a jedną z nich jest zielona herbata.


BIBLIOGRAFIA:

  1. Grioni S, Agnoli C, Sieru S et al. Espresso coffee consumption and risk of coronary heart disease in a large italian cohortPLoS One 2015; 10: e0126550. LINK
  2. Baylin A, Hernandez-Diaz S, Kabagambe EK et al. Transient exposure to coffee as a triger of a first nonfatal myocardial infarctionEpidemiology 2006; 17: 506-511. LINK
  3. Ding M, Bhupathiraju SN, Satija A. Long-term coffee consumption and risk of cardiovascular disease: A systematic review and a dose-response meta-analysis of prospective cohort studiesCirculation 2014; 129: 643-659. LINK
  4. Cornelis MC, El-Sohemy A, Kabagambe EK et al. Coffee, CYP1A2 genotype, and risk of myocardial infarction. JAMA 2006; 295: 1135-1141. LINK
  5. Papamichael CM, Aznaouridis KA, Karatzis EN at al. Effects of coffee on endothelial function in healthy subject: the role of caffeineClinical Science 2005; 109: 55-60. LINK
  6. Buscemi S, Verga S, Batsis JA. Acute effects of coffee on endothelial function in healthy subjects. European Journal of Clinical Nutrition 2010; 64: 483-489. LINK
  7. Liebeskind DS, Sanossian N, Fu KA et al. The coffee paradox in stroke: Increased consumption linked with fewer strokes. Nutritional neuroscience 2015. LINK
  8. Fotografia - pixabay.com/shixugang

piątek, 21 sierpnia 2015

Masz podwyższony cholesterol? Uważaj na kawę!


Podwyższone stężenie cholesterolu jest znanym czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia niedokrwiennej choroby serca i innych chorób układu krążenia. Nie warto go bagatelizować. W przypadku rozpoznania należy wprowadzić dietę, ale to wiesz. Jednak czy zastanawiało Cię kiedykolwiek jaki wpływ na cholesterol ma kawa? I mowa tutaj o tej bez cukru i innych dodatków. Zwykła czarna kawa?



Czy kawa podnosi stężenie cholesterolu?

Wypicie 6 szklanek kawy na dobę ma negatywny wpływ na stężenie cholesterolu, co wykazano w jednej z metaanaliz. Wykazano, że cholesterol całkowity ulegał podwyższeniu aż o 11,8 mg/dl, cholesterol LDL (tzw. "zły" cholesterolu) o 6,5 mg/dl, natomiast stężenie trójglicerydów wędrowało do góry o 5,9 mg/dl. Jednocześnie nie odnotowano wzrostu cholesterolu HDL, tzw. "dobrego" cholesterolu. Jednak w badaniach, którymi objęto osoby spożywające kawę bezkofeinową, nie zaobserwowano takiego samego efektu. Zatem działanie podwyższające stężenie cholesterolu nie było spowodowane obecnością kofeiny, a innego składnika kawy.

Co odpowiada za podwyższenie stężenia cholesterolu?

Winowajcami są diterpeny: kafestol i kahweol. Zmniejszają one wydzielanie kwasów żółciowych, co w konsekwencji prowadzi do zwiększenia stężenia cholesterolu.

Czy każdy rodzaj kawy podwyższa stężenie cholesterolu?

Na szczęście są wyjątki, a efekt zwiększenia stężenia cholesterolu dotyczy tylko kawy gotowanej i niefiltrowanej. Można to wytłumaczyć w bardzo prosty sposób. Podczas gotowania kawy jej ziarna są poddawane przedłużonemu kontaktowi z wodą, przez co najwięcej diterpenów przechodzi do napoju. Duże znaczenie ma tutaj również wyższa temperatura charakterystyczna dla tego procesu przygotowywania kawy. Z kolei filtracja usuwa znajdujące się w kawie diterpeny. I tak, w szklance kawy gotowanej znajdziemy 7,2 mg diterpenów, kawy mocha 2,3 mg, espresso 1 mg, a w szklance kawy filtrowanej jedynie 0,02 mg.

Kto powinien szczególnie uważać?

W badaniach wykazano, że osobami najbardziej podatnymi na zmiany stężenia cholesterolu pod wpływem kawy są osoby starsze oraz chorzy na hiperlipidemię (czyli podwyższenie, którejś z frakcji cholesterolu). Dodatkowo powinny uważać osoby z rodzinną skłonnością do hiperlipidemii i chorób sercowo-naczyniowych oraz osoby chore na cukrzycę. Cukrzyca sama w sobie predysponuje do chorób serca i naczyń, dlatego osoby te powinny kontrolować swoje stężenia cholesterolu, aby zapobiegać ewentualnym powikłaniom choroby.

Wniosek z tego płynie jeden - pij kawę, jeśli lubisz, ale filtrowaną.


BIBLIOGRAFIA:
  1. Jee SH, He J, Appel LJ et al. Coffee consumption and serum lipids: a meta-analysis of randomized controlled clinical trials. American Journal of Epidemiology 2001; 154: 353-362. LINK
  2. Kofeina a zdrowie. EUFIC. Współczesna Żywność 05/2007. LINK
  3. Heckers H, Göbel U, Kleppel U. End of the coffee mystery: diterpene alcohols raise serum low-density lipoprotein cholesterol and triglyceride levels. LINK
  4. Jee SH, He J, Appel LJ et al. Coffee consumption and serum lipids: a meta-analysis of randomized controlled clinical trials. American Journal of Epidemiology 2001; 153: 353-362. LINK
  5. Cai L, Ma D, Zhang Y et al. The effect of coffee consumption on serum lipids: a meta-analysis of randomized controlled trials. European Journal of Clinical Nutrition 2012; 66: 872-877. LINK
  6. Gross G, Jaccaud E, Huggett AC. Analysis of the content of the diterpenes cafestol and kahweol in coffee brews. Food and Chemical Toxicology 1997; 35: 547-554. LINK
  7. Fotografia - pixabay.com/carllilo3070